Muurschilderingen olie op kalk

In deze kapel zijn recent, bij het sonderen van de binnenmuren, vroege muurschilderingen gevonden. De wanden, de dagkanten van de ramen en de plafonds van de laat gotische 17de eeuwse kleine dorpskerk, waren zeer kleurrijk in olieverf-op-kalk techniek geschilderd. In de verwerking en opzet van de schildering is deze schilderstechniek iets ‘makkelijker’ dan de bekendere frescotechniek. Bij deze laatste methode schildert de kunstenaar rechtstreeks in de natte kalk.

Waarom is dit een vroege schildering? Omdat meestal 19de en begin 20ste eeuwse schilderingen strak en met mallen werden uitgevoerd en deze wandschilderingen daarentegen nagenoeg geheel uit de losse hand zijn gemaakt.

Dit zeer kundig stukje vakmanschap ligt verscholen onder verschillende lagen verf. De stofuitdrukking van het marmer, de doeken, de medaillons en spreuken zijn in de breedste zin des woords zeer realistisch weergegeven. Deze manier van schilderen wordt dan ook wel trompe-l'oeil genoemd.

Het voormalige koor was ooit van raam tot raam voorzien van een beschilderde groen en bruin gedecoreerde doekimitatie die aan gouden metalen knoppen hing met aan de onderzijde gordijnfranjes.

Boven het doek liep een blauw lint. Hierop waren met witte vroeg gotische letters bijbelspreuken te lezen. Dit zogenaamde spreuklint liep gesegmenteerd rond de gehele kerk, van kapiteel naar kapiteel. De bonte kapitelen zijn als enige nooit ten prooi gevallen aan latere overschilderingen of herstel werkzaamheden.

In de dagkanten van de ramen en onder de ramen kon de kerkbezoeker donkerblauwe, paarse vlakken zien. Hierin waren prachtige witte florale motieven uitgespaard. Onder ieder raam stond centraal een zegel met stralenkrans, een zogenaamd cartouche, of medaillon. In elk zegel stond een religieus symbool. Een anker met touw of slang, daarnaast het heilig hart met doornkroon. Dan waarschijnlijk een medaillon met de kruisigingsymbolen van kruis, lans, ladder, hamer, drie spijkers en spons. En als laatste van de vier, een kelk met de heilige hostie.

Waarom ‘waarschijnlijk’? We weten nu dat er medaillons zaten, maar we weten niet hoe ze eruit hebben gezien.

De wanden om de ramen en achter het schilderij waren voorzien van imitatie speksteenlagen. Een motief welk refereert aan de rijke bouwgeschiedenis van deze streek, gekend als Maaslandse renaissance. De ribben in het plafond droegen imitatie voegen en stenen en waren versierd door ranken van de klimop en acanthusblad.

De overige wanden van de kerk waren in grote vlakken lichtblauw of oranjerood gemarmerd en met gouden lijnen omkaderd. Waarschijnlijk waren de muurvlakken rond de deur(en) net als de raamopeningen voorzien van blauw-wit florale motieven.

Bij toekomstige herstel aan de muren wordt rekening gehouden met deze unieke onderliggende wandschilderingen.

De nu vrijgemaakte schilderingen zijn als het ware een relict van en een verwijzing naar een rijk versierde Geulse kerk van weleer.

Om enig idee te krijgen hoe de rijk versierde kapel eruit zag, is deze foto van de kapel schetsmatig ingekleurd. De van origine zwart/wit foto is gemaakt net na de verbouwing van de kerk in 1920. De banken staan reeds in de richting van het ‘nieuwe’ altaar.

Deze kleurschets reconstructie van de kapel is gebaseerd op bevindingen van het sonderingonderzoek van de Stichting Restauratie Atelier Limburg (SRAL) en de recent vrijgemaakte zuidwand van de Mariakapel.

Met veel dank aan Paul Smeets, de geestelijk vader van deze beschrijvingen