Crypte

Speciaal voor de overleden leden van de familie Hoensbroeck-Geul bestaat er in de Geulse kerk een grafkelder, ook wel crypte genaamd. Jammer genoeg is deze niet meer toegankelijk. De crypte ligt in oost-westelijke richting, centraal in deze Mariakapel. Tussen de twee rijen banken verscholen, in het gangpad liggen nu een drietal arduinse (altaar)platen, die de crypte afdekken. De grote familiegrafsteen aan de muur vormde tot ongeveer 1920 de afsluitsteen naar de crypte.

De aanleg voor dit familiegraf was mede de reden om de sterk verwaarloosde en vervallen kerk van Geul in 1626 te (her)bouwen. Het mes sneed als het ware aan twee kanten: Door de constructie van de grafkelder moest de kerk geheel nieuw gefundeerd worden. Aan de mergel kerktoren herrees een geheel nieuw schip met koor. De “nieuwbakken” familie Hoen kreeg hiermee niet alleen een familiegraf, maar ze versterkte met deze bouw ook haar hegemonie over kerk en dorp.

Naar alle waarschijnlijkheid zijn zeven generaties Hoensbroeck-Geul in deze kerk bijgezet. De laatste telg, Anna Maria, was gehuwd met prins Frans Xavier, graaf van Hohenzollern-Hechingen. Toen zij op woensdag 26 september 1798 stierf, was bijzetting in de crypte onmogelijk. De Franse bezetters hadden de kerk gesloten en verzegeld.

Als gevolg hiervan liet Pastoor P. R. Smeets van de parochie Geulle, voor de ingang van de kerk, aan de voet van de oude kerktoren, haar graf delven. Anna Maria werd in de vroege ochtend, in stilte zonder enige plechtigheid begraven. De grote arduinen steenplaat is hier de stille getuige van.

De Sint Martinuskerk van 1626 werd begin 20ste eeuw, onder veel provinciaal en cultureel protest behoudens de toren en het koor afgebroken en opnieuw opgebouwd.

Waarom een grote stadse kerk in een klein pittoresk dorpje als Geulle?’.

De druk van het bisdom om te komen tot grotere parochies was groot, de parochie moest dus groeien. Een totale heroriëntering van het middenschip was het gevolg. Het voormalig koor, waarin de crypte gelegen is, werd door architect Groenendael gespaard en tot kapel getransformeerd. De crypte is bij deze laatste verbouwing waarschijnlijk blootgelegd geweest.

In 1947 zijn enkele Geullenaren gewapend met kaarslicht en povere zaklantaarns, voor het laatst in de crypte afgedaald.

Hoe de crypte er precies uitziet is nooit goed gedocumenteerd.

De namen van de bijgezette familie Hoensbroeck-Geul (allemaal gestorven in Huys Geul:
 - Wolter  van Hoensbroeck-Geul († 1631)
- Conrad Ulrich van Hoensbroeck-Geul († 1651) en zijn vrouw Isabel de Haudion de Gibrechies († 1640)
- Wolter Frans 1e graaf van Hoensbroeck-Geul († 1674) en zijn vrouw Sybille von Flans († 1670)
- Johan Adrian 2de graaf van Hoensbroeck-Geul († 1676)
- Philip Willem 3de graaf van Hoensbroeck-Geul († 1716) en zijn vrouw Maria Bernardina rijksgravin van Limburg-Stirum († 1701)
- Herman Otto 4de graaf van Hoensbroeck-Geul († 1762) en zijn vrouw baronesse Anna Felicitas van Zievel († 1775)
- Anna Maria gravin van Hohenzollern-Hechingen geboren gravin van Hoensbroeck-Geul († 1798)
- Maria Antoinette Caroline Frederique gravin de Hoen Neufchȃteau († 1 oktober 1824)

Bent u geïnteresseerd geraakt in de geschiedenis van de familie Hoensbroeck-Geul, of wilt u meer weten over de bijzondere relatie tussen de kerk en het kasteel van Geulle dan verwijzen we u graag naar het rijk geïllustreerde boek ‘HUYS GEUL’ van de auteur Alphons Tonino, bewoner van Kasteel Geulle.

Het boek is  verkrijgbaar bij kasteel Geulle of  via kasteelgeulle@gmail.com